Musea in gesprek
Onder leiding van moderator Yuki Ko duiken we de praktijk in. Want hoe deal je met de dagelijkse realiteit in de museale praktijk? Hoe verhoud jij je als museum tot ontwikkelingen uit de maatschappij? Van AI tot de democratie onder druk? Samen onderzoeken we de betrouwbare waarde van onze collecties, de beelden die worden gemaakt en de verhalen die we vertellen. Op wie kun je bouwen als museumprofessional? En hoe zorg je voor vertrouwen bij je publiek, partners en de politiek? In twee gesprekken en aan de hand van vier casussen duiken we de diepte in en is er ruimte om naast de successen ook de uitdagingen, twijfels en leermomenten met elkaar te bespreken.
Ronde 1 – 13:15-14:00
AI voor publieksbeleving in musea
Op welke manieren gebruiken musea AI als tool in hun tentoonstelling om de publieksbeleving te verbeteren? Een gesprek met twee musea die gebruikmaken van AI. Nationaal Monument Kamp Amersfoort (NMKA) zet AI-technologie in om jongeren op een innovatieve manier te betrekken bij de geschiedenis van Kamp Amersfoort en de complexe dilemma’s waarmee gevangenen in de Tweede Wereldoorlog te maken kregen. Aan de hand van een interactieve installatie kunnen jongeren in gesprek met een virtueel personage dat een voormalig kampgevangene vertegenwoordigd. Micha Bruinvels, directeur van NMKA, zal meer vertellen over dit project. Daarnaast sluit Mischa Horninge van het Discovery Museum aan om meer te vertellen over AI de expo. Een tentoonstelling die niet alleen AI heeft toegepast maar ook bevraagd. Het museum probeert in de tentoonstelling een zo compleet mogelijk beeld van AI te schetsen als technologie: zowel de toepassingen en kansen als de uitdagingen. Hoe zorg je er als museum voor dat alle informatie betrouwbaar blijft? En wat zijn de ervaringen en geleerde lessen rondom het gebruik van AI voor de publieksbeleving? Yuki gaat met beide musea in gesprek hierover.
Ronde 2 – 14:15-15:00
Musea als bron van vertrouwen
Hoe kun je als museum de ruimte bieden voor onzekerheid en complexiteit en tegelijkertijd een bron van vertrouwen zijn voor je omgeving? En hoe verhoud je je als museum tot begrippen zoals desinformatie en AI. Wat is nog echt? Een gesprek met Tim Huisman van Rijksmuseum Boerhaave en Josien Beltman van Rijksmuseum Twenthe. Beide musea hebben recentelijk een bevragende tentoonstelling geprogrammeerd. In Waarheid? De kunst van de Twijfel onderzoekt museum Boerhaave begrippen zoals wetenschap en waarheidsvinding, een zoektocht om henzelf en de bezoeker een spiegel voor te houden. In het project Democratie Nu? in Rijksmuseum Twenthe wordt de huidige staat van de democratie verkend. Wat is democratie, waardoor wordt zij ondermijnd en hoe kunnen nieuwe, collectieve verhalen gecreëerd worden voor de toekomst? Beiden musea proberen zich te verhouden tot desinformatie en de bezoeker te laten nadenken over de complexe en urgente thema’s van deze tijd. Hoe vlieg je zo’n complex onderwerp aan? Welke perspectieven belicht je? En welke verantwoordelijkheid heb je als museum als bron van informatie richting je bezoeker?
Verken de Utrechtse musea
Zet je voet buiten TivoliVredenburg en verken je Utrechtse collega’s! Leer het Tivoli van vroeger kennen in het Utrechts Archief, vertraag bij de Slow-art rondleiding in het Catharijneconvent, haal een frisse neus in de Oude Hortus of ga actief aan de slag met een muzikale compositie.
Universiteitsmuseum – Rondleiding oude hortus
Ontdek de Oude Hortus, een unieke, historische tuin in het hart van Utrecht. Onze hortusrondleider neemt jullie mee in de wetenschappelijke historie van de tuin, de historische panden en vertelt over enkele bijzondere bomen en planten. Denk bijvoorbeeld aan de ruim 260 jaar oude Ginkgo biloba of de indrukwekkende reuzewaterlelie Victoria amazonica.
Tijden: 13:15 – 14:00 uur & 14:15 – 15:00 uur
Aantal per rondleiding: 15
Catharijneconvent – Slow art tour Henk Helmantel
Laat de drukte van het congres achter je tijdens deze slow art‑rondleiding in Museum Catharijneconvent! Tijdens de rondleiding sta je stil bij het werk van Henk Helmantel. Zijn stillevens en interieurs lijken op het eerste gezicht eenvoudig. Maar wie langer kijkt, ontdekt een wereld van licht, stilte en een zoektocht naar perfectie. Samen onderzoeken we hoe Helmantel met minimale middelen een bijna meditatieve sfeer oproept. En kijken we wat er gebeurt als je jezelf de tijd gunt om écht te kijken naar kunst.
Tijden: 13:15 – 14:00 uur & 14:15 – 15:00 uur
Aantal per rondleiding: 12
Museum Speelklok – Workshop: Maak een drummachine
In deze toffe workshop maak je een muziekmachine met alledaagse voorwerpen, zoals potten, pannen, je bril, je sleutelbos, je kopje espresso: you name it. Met behulp van slimme techniek en speelse experimenten maak je samen een drummachine. Kleine elektromagnetische ‘hamertjes’ (solenoids) brengen de potten en pannen in beweging en laten ze tikken, trillen en klinken. Jij bepaalt het ritme, de klank en de compositie. Deze workshop maakt deel uit van de gloednieuwe presentatie Music Machines and Me, een interactieve opstelling waar je volop kunt tinkeren met muziek, techniek en programmeren. Uiteraard is er ook tijd voor een snel rondje door deze tentoonstelling.
Tijden: 13:15 – 14:00 uur & 14:15 – 15:00 uur
Aantal per rondleiding: 25
Centraal Museum – co-creatie ervaringen en dilemma’s
Wat vraagt co-creatie van een museum? Het Centraal Museum biedt in een panelgesprek een kijkje achter de schermen en deelt ervaringen uit de praktijk. Aan de hand van concrete dilemma’s verkennen de sprekers hoe verschillende perspectieven bijdragen aan de betekenis van de collectie en welke keuzes, spanningen en kansen deze manier van samenwerken met zich meebrengt.
Panel: Bart Rutten, artistiek directeur, Ninke Bloemberg, conservator Mode en Lykele Per Ferwerda, stadsprogrammeur
Locatie: Tuinzaal Boven (Centraal Museum)
Tijdstip: 13:15
Aantal deelnemers: 50
Nijntje museum – Vertrouwen in de wereld
In het nijntje museum, ontworpen voor kinderen van 2 tot 6 jaar, staat de kennismaking met de wereld centraal. Jonge bezoekers ontdekken perspectieven buiten hun eigen leefwereld, zoals verschillende talen, culturele achtergronden en leven met een beperking. Door deze diversiteit als vanzelfsprekend te presenteren via de leefwereld van nijntje, verbreedt het museum hun blik. Ontdek hoe deze ontwerp- en inhoudelijke keuzes bijdragen aan een inclusieve museumervaring en inspireren voor de eigen museumpraktijk. Spreker: Yolanda van den Berg, conservator Bruna collectie en nijntje museum
Locatie: Tuinzaal Boven (Centraal Museum)
Tijdstip: 14:15
Aantal deelnemers: 50
Het Utrechts Archief – Rondleiding: Terug naar Tivoli
Tivoli: Het legendarische poppodium, dat van 1979 tot 2014 te vinden was aan de Utrechtse Oudegracht. Wat begon als een kraakactie, werd een podium met baanbrekende programmering. Punk, rock, pop, reggae, hiphop en andere muziek was te horen tijdens meer dan 5.000 concerten en dansavonden. Ontdek tijdens de rondleiding 30 jaar Utrechtse popgeschiedenis en bekijk de mooiste posters, foto’s, films en andere stukken uit het Tivoli-archief. De rondleiding wordt gegeven door Jorna Kniese, de projectleider van de tentoonstelling. Zij zal ook wat meer kunnen vertellen over het proces rondom de totstandkoming van de tentoonstelling.
Tijden: 13:15 – 14:00 uur & 14:15 – 15:00 uur
Aantal per rondleiding: 15
Sonnenborgh – Kijkje in het Heelal
Onze publieksbegeleiders nemen je mee het heelal in: neem een kijkje door één van onze telescopen en verwonder je over het universum in de planetariumkoepel. In het planetarium nemen we je mee op een reis langs de sterrenhemel, van onze eigen maan tot sterrenstelsels miljoenen lichtjaren ver weg. Als het mooi weer is, kan je de zon zelfs in het echt bekijken door de Lunt-telescoop. Natuurlijk maak je vooraf ook even kennis met Sonnenborgh zelf.
Tijden: 13:15 – 14:00 uur & 14:15 – 15:00 uur
Aantal per rondleiding: 30
Spoorwegmuseum – Op weg naar een nieuw Spoorwegmuseum
Het Spoorwegmuseum in Utrecht staat aan de vooravond van een belangrijke nieuwe fase. In de afgelopen twintig jaar is het museum uitgegroeid tot een begrip in Nederland. Vaak biedt een bezoek een laagdrempelige eerste kennismaking met cultureel erfgoed. Jaarlijks bezoeken zo’n 400.000 mensen het museum. Ondanks de successen en kansen van de afgelopen decennia, kent het Spoorwegmuseum – na 20 jaar in dezelfde vorm – ook uitdagingen en zorgen. Om het museum toekomstbestendig te maken, wordt een vernieuwingsslag ingezet zowel voor de museale presentatie als voor de organisatie. Hoe houd je op basis van succes uit het verleden vertrouwen in het succes van de toekomst en welke stappen doorlopen we daarbij? Projectmanager Boukje Schaap en directeur Leontien Lems vertellen er meer over tijdens deze deelsessie.
Tijden: 13:15 – 14:00 uur & 14:15 – 15:00 uur
Aantal per rondleiding: 40