Wat we bewaren

Lin An Phoa

Tussen deze muren wordt de tijd bewaard
De jaren zorgvuldig opgeslagen
De dagen veilig tussen meerdere lagen zuurvrij papier
Hier ligt een eeuw van edelmetaal
In de volgende zaal een andere kijk op datzelfde verhaal

Tussen deze muren wordt de blik bewaard
Waarmee de wereld wordt bekeken
Een perspectief in steen gebeiteld
In penceelstreken vastgelegd
Ingelijst, achter glas of buiten tussen lucht en versgemaaid gras

Hier kunnen we zien hoe de wereld wordt gezien door andere ogen
Lenen we zintuigen van tijdgenoten afkomstig uit een ander werelddeel dan wij
Hier lenen we oren, vingers, vuisten uit een andere tijd
Hier beleven we de wereld even voorbij onszelf

Voorbij dit dorp, dit land, dit lijf en alle kaders die we kennen
Voorbij het nieuws en alles wat ze op onze scholen niet vertellen
Over binnenvaart of speelgoed of kunst uit Tibet
Over volksbuurten en boomkweken en Friesland in verzet
Over verleden en toekomst en de positie van de mens

Hier kunnen we de wereld zien door een andere in te stappen
Door even te ontsnappen aan een drukke straat, een lange dag
Een grote vraag die maar niet opgelost raakt
Hier kunnen we vertragen
Doen we een paar passen achteruit
Nemen we afstand van wat onscherp is, wordt ons blikveld verruimd

Want soms hebben we behoefte aan overzicht
Willen we chronologisch gerangschikt en zorgvuldig voorzien van bronmateriaal
Willen we extra informatie om het hele verhaal tot ons te nemen
Willen we voorwerpen aanraken en de geluiden horen die de soundtrack van een tijdperk maakten
Willen met ons hele lijf betrokken raken

Soms willen we inzicht
Soms willen we dwalen door abstractie en voelen wat niet in woorden kan gevat
Willen we een beeld dat tot ons spreekt zonder te begrijpen wat het eigenlijk van ons verlangt
Willen we geraakt worden omdat het leven soms te vlak, te veel, te snel langs ons glipt
Willen we stilstaan bij een deel dat uit het leven is geknipt omdat het leven zelf zo verschrikkelijk ongrijpbaar is

Tussen deze muren wordt de tijd bevraagd
Door de ene naast de andere te plaatsen
Door het bekende te voorzien van hedendaagse vragen
Wie noemen we oude meesters
Wie laten we nu aan het woord
Welke ruimte krijgen stemmen die te lang niet zijn gehoord
Welke geschiedenis herhalen we
Welke lessen moeten we trekken
Welke denkbeelden blijven echoën en welke mogen vertrekken uit onze zalen, onze verhalen en uiteindelijk: uit ons zicht

Het ene werk behoudt haar glans waar een ander zal vervagen in een feller licht
Voor je het weet wankelt er een sokkel
Voor je het weet raakt een held zijn titel kwijt
Voor je het weet kijk je anders naar hoe mensen dachten indertijd
En dat noemen we vooruitgang
Dat is hoe we groeien

Maar voor je het weet gaat een man in een pak in een kantoor zich ermee bemoeien
Bedenkt die man een lijst met werken die je niet meer mag vertonen
Probeert een grotere macht te sturen wat er mag en wat verboden of zelfs vernietigd
Omdat er zoveel kracht ligt in wat er hier te zien is

Tussen deze muren wordt de tijd gemaakt
Omdat we tussen deze muren samenkomen
Omdat we hier reflecteren en omdat we hier samen dromen van een wereld vol Schoonheid en verbinding en collectiviteit
Omdat we deze ruimte delen als medicijn voor eenzaamheid

Tussen deze muren bewaren we de menselijkheid
Omdat we samen ervaren
En samen bepalen
Hoe het is om mens te zijn